Nikolai von Astudin (1847–1925), Russische kunst- en landschapschilder, staat bekend als een belangrijke vernieuwer van de Rijnromantiek. Zijn keuze voor Lahnstein, waar hij van 1912 tot zijn dood woonde, wijdt hem ter gelegenheid van zijn 101ste sterfdag opnieuw een uitgebreide overzichtstentoonstelling.

Een in werk tussen doek en ansichtkaart

Astudins vooral landschappelijke motieven bevinden zich tegenwoordig voornamelijk in particuliere verzamelingen. Een breder publiek leerde zijn werk vooral kennen door het toerisme: Zijn schilderijen van het Rijnvallei van Mainz tot Keulen, zijn Lahn-landschappen van Lahnstein tot Limburg, evenals afbeeldingen van de voren Eifel en de Nahe werden vanaf 1904 door de Keulse uitgeverij Hoursch & Bechstedt als ansichtkaarts series en opvouwbare leporello-albums zowel in kleur als in koperdruk gepubliceerd. In 1923 verscheen het album “Afbeeldingen van de Rijn” met talrijke reproducties van zijn schilderijen, dat meerdere keren herdrukt werd. De Astudin-ansichtkaarten werden gedeeltelijk nog tot in de jaren '60 vooral aan reizigers verkocht.

Kindertijd en artistieke ontwikkeling

Over de kindertijd van de op 9 juli 1847 bij Moskou geboren aristocraatzoon is veel gespeculeerd. Of hij daadwerkelijk een adellijke naam droeg, is niet zeker. Zo signeert hij zelf zijn schilderijen met “N. Astudin”, dus zonder het adellijke predicaat “von”. Na zijn opvoeding in Sint-Petersburg reisde hij financieel onafhankelijk door grote delen van Europa. Bepalend voor zijn stijl was de lessen bij de Parijse aquarellist Professor Cassagne (1862-1864), waar hij de beheersing van de kleurmenging leerde.

Schloss Martinsburg in Lahnstein, olie op linnen geschilderd door Nikolai von Astudin (particuliere bezitting)

De volgende studiejaren bracht hij door in Berlijn en Bonn, maar hij had ook in andere Duitse steden zoals München, Kassel en Halle kortstondig zijn verblijfplaats. Eigen tentoonstellingen zijn bekend voor Berlijn (1876-1878), Zürich (1885) en Parijs (1890).

In München ontmoette hij de schilder Carl Rottmann, wiens invloed aanvankelijk merkbaar was. Evenzo leerde hij de schilderlijke realisme van Eduard Schleich en de vrolijke beeldwereld van Carl Spitzweg kennen, zonder hun stijl direct over te nemen. Astudin ontwikkelde eerder een eigen, onmiskenbare beeldtaal, waarvan hij onder andere inspiratie vond in Finland, de Alpen en Italië. Na een meerjarig verblijf in Kassel leidde zijn weg hem over Gießen en Wetzlar uiteindelijk langs de Lahn naar Neder- en Bovenlahnstein.

Een kunstenaars koppel in Lahnstein

Op zijn reizen ontmoette hij de uit Braubach afkomstige Johanna Meineke (1869-1928), een dieren schilderes met poëtische ambities. In 1896 trouwden zij in Alexandrowno bij Thorn. Na jaren in Kassel en Bonn vestigde het paar zich in 1912 in Oberlahnstein, waar ze in 1915 in de Gymnasialstraße een eigen kunstenaarswoning met atelier oprichtten.

Tentoonstelling in Lahnstein vanaf 11 april

De tentoonstelling met Astudins olieverfschilderijen en aquarellen vindt plaats van 11 april tot 3 mei 2026 in de Nassau-Sporkenburger Hof. Er worden 38 originele werken gepresenteerd, die zich vandaag de dag grotendeels in particuliere handen bevinden.

Geïnteresseerden zijn van harte uitgenodigd voor de opening op zaterdag 11 april om 11.00 uur. Op de openingsdag is de tentoonstelling doorlopend geopend tot 20.00 uur. Regelmatig geopend is woensdag van 15.00 tot 18.00 uur, zondag van 14.00 tot 17.00 uur en telkens een uur voor de aanvang van theatervoorstellingen.